Voor ingenieurs- en technische adviesbureaus is er geen algemeen verbindende cao en geen verplicht pensioenfonds. Een bouwkundig bureau dat vooral gebouwen, verbouwingen of uitbreidingen ontwerpt, kan wel onder de cao Architectenbureaus vallen. Dat hangt af van het werk dat u doet, niet van de naam van uw bureau.
Belangrijker nog is het pensioenfonds. De verplichting om mee te doen aan het Pensioenfonds Architectenbureaus staat los van de cao. Ze geldt voor elke werkgever die uitsluitend of in hoofdzaak architectenwerkzaamheden verricht, ook als hij geen lid is van de BNA.
In het kort
- De cao Architectenbureaus geldt ook voor bureaus die zich geen architectenbureau noemen, maar wel gebouwen of verbouwingen ontwerpen, of in samenhang daarmee bestekken, tekeningen of bouwkundig advies maken.
- De vorige cao was algemeen verbindend tot en met 30 juni 2026. Voor de cao 2026-2028 is op 31 oktober 2026 geen nieuw besluit gevonden. De verplichtstelling van het pensioenfonds geldt los daarvan.
- De pensioenpremie is voor 2027 22,8% van de pensioengrondslag. De werkgever betaalt 55%, de werknemer 45%. Twijfelt u, laat dan toetsen of uw bureau in hoofdzaak architectenwerk doet.
In dit artikel
- Geldt er een cao voor een ingenieursbureau?
- Wanneer valt uw bureau onder de cao Architectenbureaus?
- Is de cao Architectenbureaus nu verplicht voor elk bureau?
- Moet u uw medewerkers aanmelden bij het Pensioenfonds Architectenbureaus?
- Wat kost het pensioen bij het Pensioenfonds Architectenbureaus?
- Hoe stelt u vast of uw bureau in hoofdzaak architectenwerk doet?
Geldt er een cao voor een ingenieursbureau?
Nee, er is geen cao die voor alle ingenieurs- en adviesbureaus geldt. De branchevereniging NLingenieurs zegt: "We hebben geen collectieve cao of certificeringseisen." Ook zijn niet alle ingenieurs- en adviesbureaus lid (VNO-NCW, interview met NLingenieurs, 2 november 2023).
Een cao geldt voor uw bureau als u hem zelf hebt afgesloten, als u lid bent van een werkgeversorganisatie die hem afsloot, of als er voor uw branche een cao is die algemeen verbindend is verklaard (AVV). Algemeen verbindend betekent dat de minister de cao laat gelden voor alle werkgevers in de bedrijfstak (Rijksoverheid, Hoe weet ik of er voor mij een cao geldt?).
Zonder cao spreekt u de arbeidsvoorwaarden zelf af met uw medewerkers, binnen de wet. Maar één grens loopt dwars door de branche: bouwkundig ontwerp. Daar ligt de cao Architectenbureaus, met een eigen verplicht pensioenfonds.
Wanneer valt uw bureau onder de cao Architectenbureaus?
Als uw bureau architectenwerkzaamheden verricht. De cao geldt voor alle werknemers van architectenbureaus, en uitdrukkelijk ook voor bureaus die niet de naam architectenbureau voeren maar wel aan de omschrijving voldoen (cao Architectenbureaus 2026-2028, artikelen 1 en 2 onder b).
De cao noemt twee soorten werk als architectenwerkzaamheden (cao Architectenbureaus, artikel 2 onder c):
- Het ontwerpen van gebouwen, of van vernieuwingen, veranderingen, uitbreidingen of restauraties van gebouwen, in de ruimste zin van het woord.
- In samenhang met dat ontwerpwerk in overwegende mate ander werk doen, zoals het bestek, bouwvoorbereidings- en uitvoeringstekeningen, de begroting, directievoering, de oplevering, onderhoudsplannen of architectonisch en bouwkundig advies.
Een tekenbureau dat vooral verbouwingen en uitbouwen ontwerpt en de tekeningen voor de vergunning maakt, komt dus dicht bij deze omschrijving, ook als het zich ingenieursbureau noemt. Een bureau dat alleen constructies doorrekent of installaties ontwerpt, ontwerpt in de regel geen gebouw. Of dat in uw geval zo is, hangt af van de verdeling van uw werk.
Is de cao Architectenbureaus nu verplicht voor elk bureau?
Op dit moment niet zeker. De vorige cao was algemeen verbindend tot en met 30 juni 2026 (Staatscourant 2025, 23579, dictum II). De nieuwe cao loopt van 1 juli 2026 tot 1 juli 2028. BNA, De Unie, FNV en CNV sloten hem af (cao Architectenbureaus 2026-2028).
Voor de cao 2026-2028 vonden wij op 31 oktober 2026 in de Staatscourant geen besluit tot algemeenverbindendverklaring. Zonder dat besluit geldt de cao in elk geval voor werkgevers die lid zijn van de BNA (Rijksoverheid, Hoe weet ik of er voor mij een cao geldt?). Komt er later een besluit, dan geldt hij weer voor alle bureaus binnen de omschrijving.
Eén onderdeel is wel algemeen verbindend: de bijdrage aan het Fonds Architectenbureaus (SFA), een fonds van werkgevers en vakbonden voor voorlichting en hulp bij de cao. Werkgevers betalen per werknemer per jaar € 54 (2025), jaarlijks geïndexeerd. Dat besluit loopt tot en met 31 december 2029 (Staatscourant 2024, 37172).
Moet u uw medewerkers aanmelden bij het Pensioenfonds Architectenbureaus?
Ja, als uw bureau uitsluitend of in hoofdzaak architectenwerkzaamheden verricht. De minister heeft deelname aan het fonds verplicht gesteld voor de werknemers van zo'n werkgever. Die verplichtstelling is een apart besluit, los van de cao, en geldt dus ook als u geen lid bent van de BNA (Staatscourant 2026, 29151).
Het besluit omschrijft architectenwerkzaamheden bijna zoals de cao: het ontwerpen van gebouwen en van vernieuwingen, veranderingen, uitbreidingen en restauraties. Uitgezonderd zijn werken in de grond-, water- en wegenbouw. Daarnaast telt ander werk mee, zoals bestek, tekeningen, begroting, directie en oplevering, als u dat in één organisatie met het ontwerpwerk doet (Staatscourant 2026, 29151).
Niet verplicht zijn de bestuurder en de directeur-grootaandeelhouder (dga) van een bv, en stagiairs. Vanaf 1 januari 2027 eindigt de deelname op de AOW-leeftijd (Staatscourant 2026, 29151). Die wijziging was op 20 juli 2026 aangevraagd door de cao-partijen (Staatscourant 2026, 26685).
Wat kost het pensioen bij het Pensioenfonds Architectenbureaus?
De premie kan bewegen tussen 18% en 26% van de pensioengrondslag. Dat is het deel van het salaris waarover u premie betaalt. Voor 2027 zijn de cao-partijen 22,8% overeengekomen. De werkgever betaalt 55% van de premie, de werknemer 45% (cao Architectenbureaus, artikel 26).
Een rekenvoorbeeld. Bij een pensioengrondslag van € 40.000 is de premie 22,8%, dus € 9.120 per jaar. Daarvan betaalt u als werkgever 55%, dat is € 5.016. De werknemer betaalt € 4.104. De bedragen zijn een voorbeeld. Hoe het fonds de pensioengrondslag berekent, staat in de regels van het fonds.
Voor uw medewerkers is het pensioen een deel van hun beloning. Onderzoek onder Nederlandse huishoudens vond dat mensen met een aanvullend pensioen via het werk minder vaak zelf willen sparen voor hun oude dag. Het effect op hun vermogen was minder duidelijk (Euwals, 2000). Wie een goed pensioen biedt, neemt zijn mensen dus een zorg uit handen. Bedenk wel dat het onderzoek oud is en vóór het nieuwe pensioenstelsel werd gedaan.
Hoe stelt u vast of uw bureau in hoofdzaak architectenwerk doet?
De verplichtstelling gebruikt de woorden "uitsluitend of in hoofdzaak" (Staatscourant 2026, 29151). Hoe u dat meet, staat niet in het besluit. Kijk daarom zelf eerst naar uw eigen cijfers, en laat het bij twijfel toetsen door het fonds of een specialist.
- Welk deel van de uren van uw medewerkers gaat naar het ontwerpen van gebouwen, verbouwingen en uitbreidingen?
- Welk deel gaat naar werk dat daarmee samenhangt, zoals bestek, vergunningstekeningen en bouwkundig advies?
- Welk deel gaat naar ander werk, zoals constructies doorrekenen, installaties ontwerpen, infra of energieadvies?
- Is dat de afgelopen jaren veranderd, bijvoorbeeld door meer verbouwingen voor particulieren?
Een installatieadviesbureau of een bureau voor constructief ontwerp heeft deze vraag meestal niet. Of een andere cao of een ander pensioenfonds geldt voor een bureau dat installaties ontwerpt maar niet aanlegt, is in dit artikel niet onderzocht. Laat dat apart toetsen als het voor u speelt.
Bronnen
- BNA, De Unie, FNV en CNV, Cao voor Architectenbureaus 1 juli 2026 tot 1 juli 2028, artikelen 1, 2, 8 en 26. fnv.nl
- Minister van SZW, Besluit van 4 augustus 2025 tot algemeenverbindendverklaring van bepalingen van de cao voor Architectenbureaus, Staatscourant 2025, 23579. officielebekendmakingen.nl
- Minister van SZW, Besluit tot wijziging van de verplichtstelling tot deelneming in het bedrijfstakpensioenfonds voor de Architectenbureaus, 2 september 2026, Staatscourant 2026, 29151. officielebekendmakingen.nl
- Minister van SZW, Bekendmaking aanvraag tot wijziging van de verplichtstelling, 20 juli 2026, Staatscourant 2026, 26685. officielebekendmakingen.nl
- Minister van SZW, Besluit van 6 december 2024 tot algemeenverbindendverklaring van de cao inzake Fonds Architectenbureaus, Staatscourant 2024, 37172. officielebekendmakingen.nl
- Rijksoverheid, Hoe weet ik of er voor mij een cao geldt?, geraadpleegd 31 oktober 2026. rijksoverheid.nl
- VNO-NCW, Branchevereniging aan het woord: Koninklijke NLingenieurs, 2 november 2023. vno-ncw.nl
- Euwals, R. (2000). Do mandatory pensions decrease household savings? Evidence for the Netherlands. De Economist, 148(5), 643-670. doi.org