Van elke € 100 die apotheken in 2024 binnenkregen, ging € 66,60 naar de inkoop van wat zij verkochten. Na personeel, overige kosten en afschrijvingen bleef € 5,20 over als bedrijfsresultaat. Dat blijkt uit cijfers van het CBS over alle apotheken samen.
Het CBS is het Centraal Bureau voor de Statistiek. De cijfers zijn een gemiddelde over de hele branche, geen norm voor uw apotheek. Een apotheek met veel dure geneesmiddelen heeft vanzelf een hoger inkooppercentage.
In het kort
- CBS 2024 voor apotheken: inkoop 66,6% van de opbrengsten, personeel 17,7%, overige kosten 8,0%, afschrijvingen 2,5% en bedrijfsresultaat 5,2%.
- De inkoop steeg van 62,7% van de opbrengsten in 2021 naar 66,6% in 2024. Het resultaat schommelde tussen 4,7% en 5,7%.
- Bij een resultaat van ongeveer 5% kost elke procentpunt duurdere inkoop ongeveer een vijfde van de winst. Tarieven zijn vrij en worden met verzekeraars afgesproken, zonder indexering door de NZa.
In dit artikel
Hoe groot is de marge van een apotheek?
Klein. In 2024 hadden apotheken samen € 7.125 miljoen aan opbrengsten. De inkoopwaarde van de omzet was € 4.748 miljoen, de personele kosten € 1.263 miljoen, de overige bedrijfskosten € 568 miljoen en de afschrijvingen € 177 miljoen. Het bedrijfsresultaat was € 369 miljoen, 5,2% van de opbrengsten (CBS, tabel 81156ned, branche 4773 Apotheken, 2024).
De inkoopwaarde van de omzet is wat u betaalde voor de geneesmiddelen en producten die u verkocht. Het bedrijfsresultaat is wat overblijft na alle bedrijfskosten, vóór rente en belasting.
Daarmee is de apotheek vooral een handelsbedrijf. Twee derde van de opbrengsten gaat meteen door naar de leverancier. Wat u zelf toevoegt, zit in de overige € 33,40 per € 100, en daaruit betaalt u personeel, huur, systemen en afschrijving.
Hoe is de marge sinds 2021 veranderd?
De inkoop neemt een steeds groter deel van de opbrengsten in. In 2021 was dat 62,7%, in 2022 64,3%, in 2023 63,7% en in 2024 66,6%. Het bedrijfsresultaat was in die jaren 4,7%, 5,2%, 5,7% en 5,2% van de opbrengsten (CBS, tabel 81156ned).
De opbrengsten groeiden in die jaren van € 4.922 miljoen naar € 7.125 miljoen. De inkoop groeide harder: van € 3.087 miljoen naar € 4.748 miljoen. De CBS-cijfers laten niet zien waardoor dat komt. Ze tellen ook alle apotheken samen, groot en klein.
Het aandeel van het personeel daalde juist. In 2021 was dat 21,0% van de opbrengsten, in 2024 17,7%. Het aantal werkzame personen bleef ongeveer gelijk: 29.700 in 2021 en 30.200 in 2024 (CBS, tabel 81156ned). De opbrengst per persoon steeg dus, maar het grootste deel van die groei ging door naar de inkoop.
Waarom kan een apotheek haar prijzen niet zomaar verhogen?
Omdat de tarieven worden afgesproken met de zorgverzekeraars. De NZa schreef in 2021: "In de openbare apotheekzorg is er sprake van vrije prijzen. De tarieven komen tot stand door afspraken tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders." Bijna alle apotheken hebben een contract (NZa, Verkennend onderzoek toegankelijkheid openbare apotheekzorg, 6 juli 2021).
De NZa indexeert die vrije tarieven niet. Stijgen lonen of andere kosten, dan moet u dat zelf terughalen in de onderhandeling met verzekeraars. Volgens het onderzoek was op 1 januari 2021 84% van de 2005 apotheken verbonden aan een keten of formule (NZa, 2021).
Ook het dagelijkse werk kost tijd die niet altijd apart wordt betaald. In een landelijke studie in 275 Nederlandse apotheken werd 5,5% van alle recepten aangepast. Bij 2,4% van de recepten ging het om een logistiek probleem. Daarvan ging 40,9% over een geneesmiddel dat niet leverbaar was en 33,2% over een verplichte vervanging door het vergoedingsbeleid (Van Loon e.a., 2020).
Wat doet een procent duurdere inkoop met uw winst?
Bij de verhoudingen van het CBS kost elke procentpunt extra inkoop ongeveer een vijfde van het resultaat. Bij € 100 opbrengst is het resultaat € 5,20. Stijgt de inkoop van € 66,60 naar € 67,60, dan blijft er € 4,20 over: 19% minder.
Inkoop is ook voorraad. Wat u inkoopt en nog niet hebt verkocht, staat als voorraad op de balans en is geld dat u al hebt uitgegeven. Een grotere voorraad bij dezelfde omzet betekent minder geld op de bank. Neem inkoop en voorraad daarom op in uw liquiditeitsprognose. Hoe u die betrouwbaar maakt, leest u in hoe betrouwbaar is een liquiditeitsprognose.
Mag u kortingen en bonussen bij de inkoop houden?
Ja. De Geneesmiddelenwet verbiedt gunstbetoon aan zorgverleners, maar maakt een uitzondering voor kortingen en bonussen met betrekking tot de inkoop van geneesmiddelen (Geneesmiddelenwet, artikel 94, onderdeel d). Gunstbetoon is het geven van geld, diensten of goederen om het voorschrijven, afleveren of gebruik van een geneesmiddel te bevorderen.
Leg inkoopafspraken schriftelijk vast en boek kortingen en bonussen in de juiste periode. Een bonus die pas na afloop van het jaar wordt uitbetaald, hoort bij de inkoop van het jaar waarover hij gaat. Anders ziet uw marge per maand er slechter of beter uit dan hij is.
Waar stuurt u op als marge zo smal is?
Op drie dingen: de inkoopprijs, de vergoeding uit het contract en de kosten van personeel. Personeel was in 2024 17,7% van de opbrengsten, de tweede kostenpost (CBS). Wat een medewerker onder de cao Apotheken kost, rekent u uit met de rekentool wat kost een medewerker in de cao Apotheken.
- Bereken elke maand uw inkooppercentage en uw resultaat als percentage van de opbrengsten, en vergelijk met het jaar ervoor.
- Leg per verzekeraar vast wat het contract per prestatie oplevert, en neem dat mee in de onderhandeling.
- Houd de btw goed gescheiden. Geneesmiddelen en administratiekosten van apothekers vallen onder 9% (Belastingdienst, Btw-tarief geneesmiddelen en hulpmiddelen). Producten die daar niet onder vallen, zoals verzorgingsproducten, vallen onder het algemene tarief van 21%.
Bronnen
- CBS, Bedrijfsleven, arbeids- en financiële gegevens, per branche, SBI 2008, tabel 81156ned, branche 4773 Apotheken, 2021 tot en met 2024, gewijzigd 24 april 2026. cbs.nl
- NZa, Verkennend onderzoek Toegankelijkheid openbare apotheekzorg, 6 juli 2021. puc.overheid.nl
- Geneesmiddelenwet, artikel 94. wetten.overheid.nl
- Belastingdienst, Btw-tarief geneesmiddelen en hulpmiddelen, geraadpleegd 1 november 2026. belastingdienst.nl
- Van Loon, E., Borgsteede, S. D., Baas, G., Kruijtbosch, M., Buurma, H., De Smet, P. A. G. M., Egberts, T. C. G. & Bouvy, M. L. (2020). Nature and frequency of prescription modifications in community pharmacies: A nationwide study in the Netherlands. British Journal of Clinical Pharmacology, 87(3), 1455-1465. doi.org