Een tijdelijk contract levert op korte termijn vaak extra inzet op, omdat de werknemer een vast contract wil verdienen. In Zwitserland bleek de kans op onbetaald overwerk bij tijdelijke werknemers 60% hoger dan bij vaste. Op langere termijn ligt het anders. Tijdelijke krachten krijgen minder opleiding, en in sectoren met veel tijdelijk werk groeit de productiviteit langzamer.
In het kort
- Tijdelijke werknemers leveren vaak extra inzet in de hoop op een vast contract. Bij vaste werknemers stijgt het verzuim soms na de proeftijd.
- Op lange termijn kost veel flexwerk productiviteit, omdat tijdelijke krachten minder opleiding krijgen en minder binding hebben.
- In 2026 betaalt u voor een tijdelijk contract 7,74% WW-premie, tegenover 2,74% voor een schriftelijk vast contract.
In dit artikel
- Werken mensen met een tijdelijk contract harder?
- Wat doet veel tijdelijk personeel met de productiviteit van uw bedrijf?
- Hoe gaat het met de gezondheid van tijdelijke werknemers?
- Hoeveel werknemers in Nederland hebben een flexibel contract?
- Wat kost een tijdelijk contract u in 2026?
- Wanneer kiest u voor tijdelijk en wanneer voor vast?
Werken mensen met een tijdelijk contract harder?
Vaak wel, zolang er een vast contract in het vooruitzicht ligt. Een tijdelijk contract werkt dan als een proefperiode, en mensen willen laten zien wat ze kunnen. Die extra inzet is meetbaar.
Engellandt en Riphahn gebruikten gegevens uit de Zwitserse Enquête Beroepsbevolking. Tijdelijke werknemers hadden een 60% hogere kans om onbetaald over te werken dan werknemers met een vast contract. De onderzoekers zien een tijdelijk contract als een manier voor werkgevers om nieuwe mensen te testen, en als een opstap naar vast werk (Engellandt & Riphahn, 2005).
Hetzelfde patroon is zichtbaar rond de proeftijd. Een proeftijd is de eerste periode van een contract waarin werkgever en werknemer het contract direct kunnen beëindigen. Bij een grote Italiaanse bank volgden onderzoekers 545 mannen en 313 vrouwen. Zodra na de twaalfde week de bescherming tegen ontslag inging, steeg het aantal verzuimdagen per week duidelijk, vooral bij mannen (Ichino & Riphahn, 2005).
Let op wat deze studies wel en niet zeggen. Mensen met een tijdelijk contract kunnen ook om andere redenen verschillen van mensen met een vast contract. De onderzoekers houden daar rekening mee, maar het blijft een verband in specifieke situaties. Het betekent niet dat vaste werknemers standaard minder hard werken.
Wat doet veel tijdelijk personeel met de productiviteit van uw bedrijf?
Op lange termijn remt het de productiviteit. In sectoren met een groter aandeel tijdelijk werk groeit de productiviteit langzamer, vooral waar veel kennis en vaardigheid nodig is. Dat komt onder meer doordat tijdelijke krachten minder opleiding krijgen.
Lisi en Malo onderzochten bedrijfstakken in Europese landen. Een stijging van 10 procentpunt in het aandeel tijdelijk werk ging in sectoren met hoog opgeleid werk samen met 1 tot 1,5% minder productiviteitsgroei. In sectoren met eenvoudiger werk was dat 0,5 tot 0,8% (Lisi & Malo, 2017).
Een Britse studie laat zien waarom. Tijdelijke werknemers waren minder tevreden over hun werk, kregen minder opleiding en verdienden minder dan vaste werknemers. Wel bleek een tijdelijk contract voor een deel van de mensen een opstap naar vast werk (Booth, Francesconi & Frank, 2002). Voor u als werkgever is de les dat wie niet investeert in tijdelijke krachten, ook minder van ze terugkrijgt.
Hoe gaat het met de gezondheid van tijdelijke werknemers?
Tijdelijke werknemers hebben vaker psychische klachten, maar verzuimen minder. Dat blijkt uit een overzicht van 27 studies. Minder verzuim betekent dus niet dat ze gezonder zijn.
Virtanen en collega's vonden meer psychische klachten bij tijdelijke werknemers dan bij vaste. Volgens sommige studies hebben ze ook vaker een arbeidsongeval, maar melden ze zich minder vaak ziek. De klachten lijken groter bij tijdelijk werk met veel onzekerheid (Virtanen e.a., 2005).
Het beeld is niet overal hetzelfde. Een literatuuroverzicht naar tevredenheid, betrokkenheid en welzijn van tijdelijke werknemers vond uitkomsten die elkaar tegenspreken (De Cuyper e.a., 2008). Hoe een tijdelijk contract uitpakt, hangt dus af van de situatie. Een tijdelijk contract met een duidelijk vooruitzicht voelt anders dan een reeks losse contracten zonder perspectief.
Hoeveel werknemers in Nederland hebben een flexibel contract?
Ongeveer een op de drie. In 2025 waren er 8,3 miljoen werknemers. Van hen hadden er 5,6 miljoen een vaste arbeidsrelatie en 2,7 miljoen een flexibele (CBS, 2026).
Een vaste arbeidsrelatie is volgens het CBS een contract voor onbepaalde tijd met een vast aantal uren per week. Het aantal vaste werknemers stijgt sinds 2016, en het aantal flexwerknemers bleef in 2025 ongeveer gelijk (CBS, 2026).
Flexibel werk groeide in Nederland sterker dan in de meeste westerse landen. Toch geven de meeste werknemers de voorkeur aan een contract voor onbepaalde tijd. Over hun loopbaan neemt het aandeel flexcontracten af (Bolhaar, de Graaf-Zijl & Scheer, 2018). Wie goede mensen wil binden, heeft met een vast contract dus een sterke troef.
Wat kost een tijdelijk contract u in 2026?
Vooral een hogere WW-premie. Voor een werknemer met een schriftelijk contract voor onbepaalde tijd dat geen oproepcontract is, betaalt u in 2026 de lage premie van 2,74%. Voor andere contracten betaalt u de hoge premie van 7,74% (Belastingdienst, 2026).
Daarnaast zijn er regels voor hoe lang u tijdelijke contracten kunt rekken. Volgens de ketenregeling geldt het laatste contract als vast zodra er meer dan drie tijdelijke contracten elkaar hebben opgevolgd, of zodra de reeks langer dan 36 maanden duurt. Tussenpozen van zes maanden of korter tellen daarbij mee (art. 7:668a BW).
Bij een tijdelijk contract van zes maanden of langer moet u de werknemer uiterlijk een maand voor het einde schriftelijk laten weten of u het contract voortzet. Doet u dat niet, dan bent u een vergoeding van een maandloon verschuldigd (art. 7:668 BW). Bij een contract van zes maanden of korter mag u geen proeftijd afspreken (art. 7:652 BW).
De regels gaan veranderen. Op 7 juli 2026 nam de Eerste Kamer de wet aan die meer zekerheid moet geven aan flexwerkers. Na drie tijdelijke contracten mag u dan drie jaar lang geen nieuw tijdelijk contract afsluiten, waar dat nu zes maanden is. Het grootste deel van de wet gaat in op 1 januari 2028, het deel over uitzendwerk op 31 december 2026 (Rijksoverheid, 2026).
| Regel | Nu (2026) | Vanaf 1 januari 2028 |
|---|---|---|
| Pauze die de keten doorbreekt | meer dan 6 maanden | 3 jaar na 3 contracten |
| WW-premie tijdelijk contract | 7,74% | jaarlijks vastgesteld |
| WW-premie vast contract | 2,74% | jaarlijks vastgesteld |
Wanneer kiest u voor tijdelijk en wanneer voor vast?
Tijdelijk past bij werk dat echt tijdelijk is, of als korte proef met een duidelijk vooruitzicht. Voor werk dat blijft en kennis vraagt, levert een vast contract meer op. U bindt de werknemer, investeert in zijn ontwikkeling en betaalt een lagere WW-premie.
Is het werk blijvend?
Dan wint een vast contract het op lange termijn, door binding, opleiding en een lagere premie.
Geeft u een duidelijk vooruitzicht?
De extra inzet bij tijdelijke werknemers komt van de kans op een vast contract. Zonder vooruitzicht verdwijnt die prikkel.
Investeert u ook in tijdelijke krachten?
Minder opleiding betekent op termijn minder productiviteit.
Houdt u de regels bij?
Let op de ketenregeling, de aanzegtermijn van een maand en de wijzigingen vanaf 2028.
Bronnen
- Engellandt, A. & Riphahn, R.T. (2005). Temporary contracts and employee effort. Labour Economics, 12(3), 281-299. doi.org/10.1016/j.labeco.2003.11.006
- Ichino, A. & Riphahn, R.T. (2005). The Effect of Employment Protection on Worker Effort: Absenteeism during and after Probation. Journal of the European Economic Association, 3(1), 120-143. doi.org/10.1162/1542476053295296
- Lisi, D. & Malo, M.A. (2017). The impact of temporary employment on productivity. Journal for Labour Market Research, 50(1), 91-112. doi.org/10.1007/s12651-017-0222-8
- Booth, A.L., Francesconi, M. & Frank, J. (2002). Temporary Jobs: Stepping Stones or Dead Ends? The Economic Journal, 112(480), F189-F213. doi.org/10.1111/1468-0297.00043
- Virtanen, M., Kivimäki, M., Joensuu, M., Virtanen, P., Elovainio, M. & Vahtera, J. (2005). Temporary employment and health: a review. International Journal of Epidemiology, 34(3), 610-622. doi.org/10.1093/ije/dyi024
- De Cuyper, N., de Jong, J., De Witte, H., Isaksson, K., Rigotti, T. & Schalk, R. (2008). Literature review of theory and research on the psychological impact of temporary employment: Towards a conceptual model. International Journal of Management Reviews, 10(1), 25-51. doi.org/10.1111/j.1468-2370.2007.00221.x
- Bolhaar, J., de Graaf-Zijl, M. & Scheer, B. (2018). Three Perspectives on the Dutch Growth of Flexible Employment. De Economist, 166(4), 403-432. doi.org/10.1007/s10645-018-9328-9
- CBS, De arbeidsmarkt in cijfers 2025: het aanbod van arbeid, 2026. longreads.cbs.nl
- Belastingdienst, Premiedifferentiatie WW: lage en hoge AWf-premie, geraadpleegd 14 oktober 2026. belastingdienst.nl
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 652, 668 en 668a, geldend in 2026. wetten.overheid.nl
- Rijksoverheid, Meer zekerheid voor mensen met een flexcontract, juli 2026. rijksoverheid.nl