U zorgt dat klanten op tijd betalen door het betalen vooraf af te spreken en het moment zo kort mogelijk te maken. Bij particulieren is dat betalen bij oplevering, met pin of een betaallink. Bij bedrijven en installatiebedrijven spreekt u een korte termijn af en factureert u vaak. Betaalt iemand toch niet, dan bepaalt de wet welke stappen u zet en wat u mag rekenen.
In het kort
- Laat particulieren betalen bij oplevering. Een toeslag voor pinnen of een gewone creditcard mag niet.
- Bij een laadpaal of thuisbatterij die u levert en plaatst, mag u hooguit de helft vooruit vragen. Sloot u de klus bij de klant thuis, dan mag u in de bedenktijd geen betaling eisen.
- Een bedrijf dat te laat betaalt, is minimaal € 40 kosten en handelsrente van 10,4% verschuldigd. Een particulier pas na een veertiendagenbrief, en de wettelijke rente is 4%.
In dit artikel
- Hoe zorgt u dat een particulier meteen betaalt?
- Mag u een toeslag rekenen voor pinnen of de creditcard?
- Mag u een aanbetaling vragen?
- Welke betaaltermijn geldt voor zakelijke klanten?
- Wat doet u als een particulier niet betaalt?
- Hoeveel rente en kosten mag u rekenen bij te laat betalen?
- Hoe voorkomt u dat een installatiebedrijf u te laat betaalt?
Hoe zorgt u dat een particulier meteen betaalt?
Spreek in de offerte af dat de klant betaalt bij oplevering, en laat hem dan direct betalen met pin of een betaallink. Laat bij de oplevering de werkbon en het meetrapport zien, zodat de klant ziet wat hij krijgt. Stuur de factuur dezelfde dag. Zo blijft er geen openstaande factuur over.
Begin bij een grote klus, zoals een groepenkast of laadpaal, niet pas bij de oplevering over betalen. Noem de betaalwijze in de offerte en zeg het aan de telefoon. Een betaallink die de klant vooraf verwacht, voelt niet als druk. Een pinautomaat die onverwacht op tafel komt, wel.
Mag u een toeslag rekenen voor pinnen of de creditcard?
Nee. Een particulier die pint, met een gewone creditcard betaalt of geld overmaakt, mag u geen toeslag rekenen. De wet verbiedt een vergoeding voor betaalpassen en creditcards die onder de Europese regels voor afwikkelingsvergoedingen vallen, en voor Europese overschrijvingen en incasso's (artikel 7:520 lid 4 BW).
De ACM (Autoriteit Consument & Markt) noemt pinbetalingen, contante betalingen en bankoverschrijvingen uitdrukkelijk als betalingen waarvoor u geen kosten mag doorberekenen. Dat geldt ook voor creditcards met een tussenpartij, zoals Visa en Mastercard. Alleen bij kaarten zonder tussenpartij, zoals American Express, en bij zakelijke kaarten mag u transactiekosten rekenen (ACM).
Reken de kosten van uw pinautomaat en betaallinks dus mee in uw tarief, als gewone bedrijfskosten. Een klant die bij de oplevering een onverwachte toeslag ziet, betaalt minder graag, en u mag hem ook niet rekenen.
Mag u een aanbetaling vragen?
Ja, maar met grenzen. Sloot u de overeenkomst bij de klant thuis, dan mag u pas betaling eisen als de bedenktijd voorbij is (artikel 6:230t lid 5 BW). En levert u een laadpaal of thuisbatterij, dan mag u een particulier hooguit de helft van de prijs vooruit laten betalen.
Of er bedenktijd is, hangt af van waar de klant tekent. Komt u langs voor een opname en geeft de klant later akkoord, dan is er geen bedenktijd. Tekent de klant direct bij hem thuis, dan heeft hij 14 dagen bedenktijd (ConsuWijzer). Bij een spoedklus waarvoor de klant u zelf heeft gebeld, geldt geen bedenktijd, behalve voor extra werk waar hij niet om vroeg (artikel 6:230p onder b BW).
De grens van de helft komt uit de regels voor consumentenkoop: bij koop kan een particulier tot vooruitbetaling van ten hoogste de helft van de koopprijs worden verplicht (artikel 7:26 lid 2 BW). Levert en plaatst u een laadpaal of batterij, dan gelden de regels voor koop en voor aanneming van werk naast elkaar, en bij strijd gaan de koopregels voor (artikel 7:5 lid 4 BW). De kantonrechter in Breda behandelde de levering en installatie van een thuisbatterij als consumentenkoop (Rb. Zeeland-West-Brabant, 2025).
Meer dan de helft mag alleen als de klant dat zelf met u afspreekt. Zet u het in uw algemene voorwaarden, dan geldt dat beding als onredelijk bezwarend (artikel 7:6 lid 2 BW). Voor alleen werk, zonder levering van een apparaat, kent de wet geen maximum voor een aanbetaling (ConsuWijzer). Vraag een aanbetaling vooral als u een duur apparaat moet bestellen. Zo schiet u het niet zelf voor.
Welke betaaltermijn geldt voor zakelijke klanten?
Hebt u met een bedrijf niets afgesproken, dan moet het binnen 30 dagen na ontvangst van de factuur betalen. Daarna is het zonder verdere stap rente verschuldigd. U mag samen een termijn van hooguit 60 dagen afspreken. Langer mag alleen als dat uitdrukkelijk in de overeenkomst staat en niet kennelijk onbillijk is voor u (artikel 6:119a BW).
Voor kleine bedrijven geldt een extra bescherming. Is uw klant een groot bedrijf (een rechtspersoon die niet als klein geldt) en bent u een klein bedrijf of zelfstandige, dan mag de afgesproken termijn niet langer zijn dan 30 dagen. Een langere termijn in het contract is nietig (artikel 6:119a lid 6 BW). Een installatiebedrijf dat in zijn inkoopvoorwaarden 60 dagen zet, kan zich daar tegenover u dan niet op beroepen.
Kortere termijnen helpen kleine bedrijven echt. Toen Frankrijk de betaaltermijnen in het wegvervoer wettelijk beperkte, daalde de kans dat een vervoerder failliet ging met 25%. Het effect hield aan en zat vooral bij bedrijven met weinig geld in kas (Barrot, 2016). Dat onderzoek ging over Franse vervoerders, niet over installateurs, maar het laat zien hoe zwaar een lange termijn weegt voor een klein bedrijf.
Wat doet u als een particulier niet betaalt?
Eerst een vriendelijke herinnering, dan bellen, en dan een veertiendagenbrief. Incassokosten mag u bij een particulier pas rekenen als u hem na de vervaldag een aanmaning stuurt met een termijn van 14 dagen, die begint op de dag na de aanmaning. In die brief noemt u ook de kosten die volgen als hij niet betaalt (artikel 6:96 lid 6 BW).
De hoogte van de incassokosten staat in een vaste staffel. U rekent 15% over de eerste € 2.500, 10% over de volgende € 2.500 en 5% over de volgende € 5.000, met een minimum van € 40 (Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, artikel 2). Bij een particulier mag u daar niet in zijn nadeel van afwijken. Btw komt er alleen bovenop als u de btw op de incassokosten zelf niet kunt verrekenen en dat verklaart.
Schakelt u een incassobureau in, kies dan een bureau dat in het register van Justis staat. Sinds 1 oktober 2026 hoeft iemand met een openstaande schuld geen incassokosten te betalen als het incassobureau niet geregistreerd is. De schuld zelf blijft wel staan (Rijksoverheid, 2026).
Hoeveel rente en kosten mag u rekenen bij te laat betalen?
Bij een particulier is dat de wettelijke rente, sinds 1 januari 2026 4%. Bij een bedrijf is dat de handelsrente, sinds 1 juli 2026 10,4% (Rijksoverheid). De handelsrente wordt elk half jaar opnieuw vastgesteld. Het percentage per 1 januari 2027 is nog niet bekend.
Rente is per jaar, dus het bedrag lijkt klein. Een particulier die een factuur van € 1.718,20 zestig dagen te laat betaalt, is ongeveer € 11,30 wettelijke rente verschuldigd. Een bedrijf dat € 5.000 zestig dagen te laat betaalt, ongeveer € 85,48 handelsrente. De rente is vooral een signaal dat u uw afspraken serieus neemt.
Bij een bedrijf hoeft u voor de kosten niet te wachten. Een bedrijf dat te laat betaalt, is vanaf de dag na de vervaldag minimaal € 40 aan incassokosten verschuldigd, zonder aanmaning. Van dat minimum mag niet ten nadele van u worden afgeweken (artikel 6:96 lid 4 BW). Een veertiendagenbrief is bij een bedrijf dus niet nodig om kosten te rekenen.
Hoe voorkomt u dat een installatiebedrijf u te laat betaalt?
Spreek een korte termijn af, factureer per week of per opgeleverd deel, en reken de rente en kosten waar u recht op hebt. Werk ook niet voor meer dan de helft van uw omzet voor één installatiebedrijf. Zo wordt een late betaling van één opdrachtgever geen probleem voor uw hele bedrijf.
Late betaling is voor kleine bedrijven een bekend probleem. In een Britse enquête onder 211 kleine industriebedrijven noemde 59,5% late betaling een belangrijk of zeer belangrijk probleem. Tegelijk zei 89% dat het zelf zijn leveranciers in meer of mindere mate te laat betaalde (Peel, Wilson & Howorth, 2000). Late betaling schuift zo door de keten.
Bedrijven die zelf laat betaald worden, betalen vaker zelf laat. Dat bleek uit onderzoek naar Britse kleine bedrijven die gewoontegetrouw te laat betalen. Die bedrijven hadden ook vaker moeite met een banklening. Ze kenden de procedures van hun vaste leveranciers en gebruikten die kennis om laat te betalen zonder boete (Howorth & Reber, 2003). De onderzoekers wijzen erop dat veel bedrijven hun wettelijke recht op rente niet gebruiken.
Voor u als onderaannemer betekent dat: een opdrachtgever die merkt dat u nooit rente of kosten rekent, schuift u achteraan in de rij. Stuur daarom bij elke te late factuur een korte melding met de rente en de € 40 die verschuldigd zijn. U hoeft ze niet altijd te innen, maar u laat zien dat u de regels kent. Spreek in uw offerte of raamafspraak 14 dagen af. Bij een groot installatiebedrijf mag de termijn toch al niet langer zijn dan 30 dagen.
Bronnen
- Barrot, J.-N. (2016). Trade credit and industry dynamics: evidence from trucking firms. The Journal of Finance, 71(5), 1975-2016. doi.org
- Peel, M.J., Wilson, N. & Howorth, C. (2000). Late payment and credit management in the small firm sector: some empirical evidence. International Small Business Journal, 18(2), 17-37. doi.org
- Howorth, C. & Reber, B. (2003). Habitual late payment of trade credit: an empirical examination of UK small firms. Managerial and Decision Economics, 24(6-7), 471-482. doi.org
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikelen 96, 119a, 230p en 230t, geldend vanaf 16 juli 2026. wetten.overheid.nl
- Burgerlijk Wetboek Boek 7, artikelen 5, 6, 26 en 520, geldend vanaf 8 oktober 2026. wetten.overheid.nl
- Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten, artikel 2, geldend vanaf 1 oktober 2024. wetten.overheid.nl
- Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 17 december 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:9522. uitspraken.rechtspraak.nl
- Rijksoverheid, Hoe hoog is de wettelijke rente?, geraadpleegd 24 oktober 2026. rijksoverheid.nl
- Rijksoverheid, Geen incassokosten bij niet-geregistreerde incassodienstverlener, 21 september 2026. rijksoverheid.nl
- ACM, Betaalmogelijkheden aanbieden, geraadpleegd 24 oktober 2026. acm.nl
- ConsuWijzer (ACM), Klus, opleiding of opdracht annuleren, geraadpleegd 24 oktober 2026. consument.acm.nl
- ConsuWijzer (ACM), Wat zijn mijn rechten bij een aanbetaling?, geraadpleegd 24 oktober 2026. consument.acm.nl