U komt als zelfstandige schilder de winter door met geld dat u in de zomer opzij hebt gezet, en met binnenwerk dat u op tijd hebt geregeld. In de winter maakt u minder uren, maar uw vaste lasten, uw pensioenpremie en de btw over de drukke zomer lopen gewoon door. Een regeling die uw inkomen aanvult bij vorst of regen, zoals een werknemer die heeft, is er voor u niet.
In het kort
- Zet vóór 1 november twee maanden vaste lasten op een aparte rekening. In het voorbeeld is dat ongeveer € 12.000.
- Zet bij elke betaling de btw van die factuur apart, en 15% van het bedrag zonder btw voor de inkomstenbelasting. Reken per factuur, want 9% en 21% lopen door elkaar.
- Bij vorst krijgt een werknemer in de schildersbranche loon of een uitkering. U als zelfstandige krijgt niets. Regel daarom in augustus en september al uw binnenwerk voor de winter.
Over de bedragen: het rekenvoorbeeld gaat uit van een alleenstaande startende schilder in 2026 met een eenmanszaak, € 70 per uur exclusief btw en 1.100 declarabele uren per jaar. Uren en kosten zijn aannames, geen marktcijfers.
In dit artikel
- Waarom is de winter voor een zelfstandige schilder krap?
- Hoe groot moet uw winterbuffer zijn?
- Hoe houdt u de btw apart als u 9% en 21% door elkaar rekent?
- Hoeveel zet u apart voor de inkomstenbelasting?
- Loopt uw pensioenpremie in de winter door?
- Waarom heeft u als zelfstandige geen regeling voor onwerkbaar weer?
- Waar vindt u binnenwerk voor de winter?
- Moet u in de winter korting geven?
Waarom is de winter voor een zelfstandige schilder krap?
Omdat u in de winter minder uren kunt declareren, terwijl uw kosten elke maand gelijk blijven. Buitenwerk valt stil bij vorst, regen en korte dagen, en binnenklussen bij particulieren zijn vaak klein. Declarabele uren zijn de uren die u op een factuur kunt zetten.
In het rekenvoorbeeld werkt de schilder van april tot en met oktober 25,5 weken van 28 declarabele uren. Dat is 714 uur. Van november tot en met maart zijn het 19 weken van 20 uur, samen 380 uur. Bij € 70 per uur exclusief btw brengt een gemiddelde zomermaand € 7.140 aan arbeid op en een gemiddelde wintermaand € 5.320.
Om zijn kosten, rente en het inkomen dat hij nodig heeft te betalen, moet er in het voorbeeld € 77.323 per jaar uit arbeid komen. Dat is € 6.444 per maand. In elke wintermaand komt hij dus ongeveer € 1.124 tekort, over vijf maanden € 5.620. Dat gat moet hij in de zomer al hebben gespaard.
Ook de branche merkt dat de winter stiller is. OnderhoudNL, de werkgeversorganisatie van schilders, schreef in 2020 aan woningcorporaties dat volgens onderzoek in de wintermaanden ongeveer 15% van de beschikbare onderhoudscapaciteit onbenut blijft (OnderhoudNL, 2020). Het onderzoek zelf staat niet in de brief. Een recenter cijfer is er niet.
Hoe groot moet uw winterbuffer zijn?
Zet vóór 1 november twee maanden vaste lasten op een aparte spaarrekening. Vaste lasten zijn alle bedragen die elke maand van uw rekening gaan, zakelijk en privé, ook als u niets factureert. Met die buffer overbrugt u een stille maand of een vorstperiode zonder dat u in paniek werk onder uw prijs aanneemt.
| Vaste last per maand (voorbeeld) | Bedrag |
|---|---|
| Netto privé-inkomen | € 3.000 |
| Pensioen en arbeidsongeschiktheidsverzekering | € 700 |
| Bedrijfskosten, een twaalfde van € 21.200 | € 1.767 |
| Aflossing en rente lening van € 25.000 | € 531 |
| Samen per maand | € 5.998 |
| Winterbuffer, twee maanden | ongeveer € 12.000 |
De bedragen komen uit hetzelfde rekenvoorbeeld. De lening is € 25.000 over 5 jaar tegen 9,95% rente. In de bedrijfskosten zit ook afschrijving op gereedschap en ladders, die niet elke maand van uw rekening gaat. Uw eigen buffer kan dus iets lager uitvallen. Vul uw eigen bedragen in.
Het overschot van de zomer is in het voorbeeld € 696 per maand, over zeven maanden € 4.872. Dat is minder dan twee maanden vaste lasten. In het eerste jaar komt de buffer dus deels uit uw startgeld. Daarna vult u hem elke zomer weer aan. Meer uren in de winter helpen het meest: haalt u ook in de winter 28 uur per week, dan zijn dat 152 uur meer, € 10.640 bij € 70 per uur.
Hoe houdt u de btw apart als u 9% en 21% door elkaar rekent?
Zet bij elke betaling de btw van die factuur meteen op een aparte rekening. Reken per factuur, niet met een vast percentage van uw omzet. Een schilder rekent namelijk 9% en 21% door elkaar, en dan klopt een vaste schatting nooit.
Schilderwerk aan een woning ouder dan 2 jaar valt onder 9% btw (Belastingdienst). De verf en andere materialen die u daarbij gebruikt ook. Het Besluit van de staatssecretaris zegt letterlijk: "De bij het schilderen en stukadoren gebruikte materialen vallen onder het verlaagde btw-tarief" (Besluit omzetbelasting toelichting tabel I, 2025). Nieuw hout inzetten bij houtrot, glas, behang zelf en werk aan een bedrijfspand vallen onder 21%.
Let op de data. Over juli, augustus en september moeten aangifte en betaling uiterlijk 31 oktober binnen zijn. Over oktober, november en december is dat 31 januari (Belastingdienst). Precies aan het begin van de stille maanden betaalt u dus de btw over uw drukste kwartaal. Wie die btw al heeft uitgegeven, begint de winter met een gat.
Hoeveel zet u apart voor de inkomstenbelasting?
Zet 25% van uw winst apart voor de inkomstenbelasting. In het rekenvoorbeeld is dat ongeveer 15% van elk bedrag dat u ontvangt, zonder de btw. Die 15% is eenvoudiger, omdat u uw winst pas na het jaar precies kent.
Een voorbeeld. Een klant betaalt € 849,11 voor een woonkamer: € 779 plus 9% btw. Daarvan gaat € 70,11 naar de btw-pot en € 116,85 naar de belastingpot. Voor houtrot met nieuw hout betaalt een klant € 309,76: € 256 plus 21% btw. Dan gaat € 53,76 naar de btw-pot en € 38,40 naar de belastingpot.
Vraag ook een voorlopige aanslag aan. De Belastingdienst raadt dat aan als u winst verwacht, om te voorkomen dat u in 1 keer een groot bedrag moet betalen. U betaalt de inkomstenbelasting dan in maandelijkse termijnen vooruit (Belastingdienst). Ook in januari en februari loopt die termijn door, dus ook daarvoor moet geld klaarstaan.
Aparte potten werken omdat mensen geld in hun hoofd in vakjes verdelen. Gedragseconoom Richard Thaler beschrijft dat mensen hun uitgaven in categorieën indelen en hun uitgaven soms beperken met een budget per categorie (Thaler, 1999). Dat onderzoek ging over huishoudens, niet over schilders. Maar het verklaart waarom geld op een aparte rekening met een naam erop minder snel wordt uitgegeven.
Loopt uw pensioenpremie in de winter door?
Ja. Als zelfstandige schilder bent u verplicht deelnemer bij BPF Schilders, het pensioenfonds van de branche. U krijgt elke 4 weken een factuur van 1/13e deel van de premie op jaarbasis. Bij het laagste pensioenkeuzeloon van 2026 is dat € 174,42 per keer (BPF Schilders).
BPF Schilders zegt het zelf: heeft u tijdelijk geen inkomsten, bijvoorbeeld in de winterstop, dan gaat de betaling van uw pensioenpremie gewoon door (BPF Schilders). Dertien keer € 174,42 is € 2.267 per jaar. Die premie mag u aftrekken als zakelijke kosten (Belastingdienst). Neem haar mee in uw vaste lasten en dus in uw winterbuffer.
Waarom heeft u als zelfstandige geen regeling voor onwerkbaar weer?
Omdat die regeling voor werknemers is. Een werknemer in de schildersbranche houdt bij vorst zijn loon, of krijgt een WW-uitkering die de werkgever aanvult. Een zelfstandige heeft geen werkgever en geen cao, en dus ook geen recht op deze uitkering. Elke dag die u niet kunt werken, kost u omzet.
De cao voor het schilders-, afwerkings-, vastgoedonderhoud- en glaszetbedrijf (cao SAVG) is algemeen verbindend verklaard, dus geldt voor alle werkgevers in de branche. Bij vorst of sneeuw tussen 1 november en 31 maart, of bij minstens 300 minuten regen op een werkdag, is er sprake van onwerkbaar weer. Na de wachtdagen vervalt de plicht om loon door te betalen. Vraagt de werkgever WW aan bij UWV, dan kan hij die aanvullen tot 100% van het loon (cao SAVG, artikel 36).
UWV zegt het ook: de werkgever vraagt de uitkering aan, en dat kan alleen als de cao er afspraken over heeft (UWV). Daarnaast mag een werkgever in de winter het bedrijf maximaal twee weken sluiten, en krijgt de werknemer in die wintersluiting 7 vrije dagen met behoud van loon (cao SAVG, artikel 38 en 48).
| Bij vorst of veel regen | Werknemer onder de cao SAVG | Zelfstandige schilder |
|---|---|---|
| Inkomen | Loon, na de wachtdagen WW via de werkgever | Geen |
| Wintersluiting | 7 vrije dagen met behoud van loon | Geen omzet |
| Pensioenpremie | Via de werkgever | Loopt door, elke 4 weken |
Waar vindt u binnenwerk voor de winter?
Zoek uw winterwerk in augustus en september, als klanten u nog buiten zien werken. Goede bronnen zijn de klant die nu zijn kozijnen laat doen, de VvE met een trappenhuis, en een schildersbedrijf of aannemer die lege huurwoningen opknapt voor een woningcorporatie.
- Verkoop binnenwerk aan de klant die in de zomer buiten laat schilderen. Bied geen korting, maar voorrang: wie in de winter binnen laat schilderen, krijgt in het voorjaar als eerste een datum voor buiten.
- Een trappenhuis, hal of galerij van een appartementengebouw valt onder hetzelfde tarief als de woningen, dus 9% (Besluit, onderdeel 2.3). Zit er ook een winkel of kantoor in het gebouw, dan verdeelt u naar het deel voor bewoning.
- Werkt u in onderaanneming voor een schildersbedrijf of aannemer, dan verlegt u de btw (Belastingdienst). Spreek een prijs per klus af, bijvoorbeeld per woning of trappenhuis.
Zak in de winter niet te ver met uw tarief bij een opdrachtgever. Vanaf 31 december 2026 kan iemand die voor een bedrijf werkt voor ongeveer € 38 per uur of minder, stellen dat hij eigenlijk werknemer is (KVK, 2026). Dat bedrag is de stand op 1 januari 2026, het bedrag per 31 december 2026 volgt nog. Bij particuliere klanten geldt deze regel niet (Stb. 2026, 158).
Moet u in de winter korting geven?
Geef geen algemene winterkorting. In het rekenvoorbeeld zit de stillere winter al in de 1.100 uur waarmee uw tarief is berekend. Een korting van 10% op 380 winteruren kost bij € 70 per uur € 2.660 per jaar. Geef korting alleen gericht, voor een vaste periode en alleen voor binnenwerk, als uw agenda echt leeg is.
Klanten verwachten wel vaak iets. Trustoo schrijft dat een winterschilder gemiddeld 10% tot 30% goedkoper is, meestal van begin november tot eind maart (Trustoo). Dat is een marktbeeld van een platform, geen regel. Dezelfde site meldt dat er in 2026 geen subsidie voor schilderwerk is. Een officiële bron voor een regeling winterschilderen is niet te vinden. Schrijf het woord winterschildersregeling dus niet in een offerte, want dat suggereert iets wat er niet is.
Bronnen
- Thaler, R.H. (1999). Mental accounting matters. Journal of Behavioral Decision Making, 12(3), 183-206. doi.org
- Besluit omzetbelasting toelichting tabel I, 22 december 2025, Staatscourant 2025, 39463, onderdelen 2.3 en 6. officielebekendmakingen.nl
- Besluit algemeen verbindend verklaring cao SAVG, Staatscourant 2026, 27574, artikelen 36, 38 en 48. officielebekendmakingen.nl
- Wet van 18 juni 2026, Staatsblad 2026, 158, artikel 7:610aa BW. officielebekendmakingen.nl
- Belastingdienst, Woningen ouder dan 2 jaar, geraadpleegd 24 oktober 2026. belastingdienst.nl
- Belastingdienst, Wanneer moeten mijn btw-aangifte en mijn betaling binnen zijn?, geraadpleegd 24 oktober 2026. belastingdienst.nl
- Belastingdienst, Is het verstandig een voorlopige aanslag aan te vragen?, geraadpleegd 24 oktober 2026. belastingdienst.nl
- Belastingdienst, Beroepspensioenpremies: aftrek beperkt, geraadpleegd 24 oktober 2026. belastingdienst.nl
- Belastingdienst, Verlegging bij onderaanneming en personeel uitlenen, geraadpleegd 24 oktober 2026. belastingdienst.nl
- BPF Schilders, Pensioenkeuzeloon, geraadpleegd 24 oktober 2026. bpfschilders.nl
- UWV, WW bij onwerkbaar weer, geraadpleegd 24 oktober 2026. uwv.nl
- KVK, Ben je wel zelfstandig met een uurtarief lager dan 38 euro?, bijgewerkt 7 oktober 2026. kvk.nl
- OnderhoudNL, Jaarrond onderhoud, brief aan woningcorporaties, 2020. onderhoudnl.nl
- Trustoo, Winterschilder, geraadpleegd 24 oktober 2026. trustoo.nl