Het kabinet nam in mei 2026 vijf fiscale maatregelen vanwege de sterk gestegen brandstofprijzen. Voor de meeste ondernemers tellen er drie: de onbelaste reiskostenvergoeding stijgt van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer (met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026), IB-ondernemers mogen diezelfde € 0,25 aftrekken, en de motorrijtuigenbelasting (de wegenbelasting die u per kwartaal voor uw voertuig betaalt) gaat tijdelijk omlaag voor bestelauto's op ondernemerstarief en voor vrachtauto's. Die maatregelen staan in een goedkeurend beleidsbesluit van de staatssecretaris van Financiën van 17 mei 2026.
In dit artikel
- Wat houden de energieschok-maatregelen precies in?
- Hoeveel stijgt de onbelaste reiskostenvergoeding, en vanaf wanneer?
- Ik heb personeel — hoe verwerk ik de verhoging over de al verstreken maanden?
- Ik ben zzp'er of IB-ondernemer — wat betekent dit voor mijn reiskostenaftrek?
- Ik rijd een bestelauto op ondernemerstarief — hoeveel minder wegenbelasting betaal ik?
- Ik rijd een vrachtauto — klopt het dat ik tijdelijk geen wegenbelasting betaal?
- Vanaf welk moment geldt de lagere wegenbelasting precies?
- Moet ik zelf iets doen, of gaat dit automatisch?
- Tot wanneer gelden deze maatregelen?
Wat houden de energieschok-maatregelen precies in?
Het gaat om vijf goedkeuringen die vooruitlopen op nieuwe wetgeving. Een goedkeuring is een besluit waarin de staatssecretaris toestaat dat u alvast van de wet mag afwijken, in uw voordeel, voordat de wet zelf is aangepast.
Voor Nederland zijn er vier maatregelen: een hogere onbelaste reiskostenvergoeding voor werknemers, een hogere reiskostenaftrek voor IB-ondernemers en resultaatgenieters, een lagere wegenbelasting voor bestelauto's op ondernemerstarief, en een lagere wegenbelasting voor vrachtauto's. Een vijfde maatregel verhoogt de onbelaste kilometervergoeding voor Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius en Saba). Dat staat in het Beleidsbesluit fiscale maatregelen naar aanleiding van de energieschok.
De aanleiding is volgens het kabinet de scherpe stijging van de brandstofprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. De maatregelen zijn bedoeld voor de groepen die de hogere kosten moeilijk kunnen vermijden, omdat ze die kosten maken voor hun werk of hun bedrijf.
Hoeveel stijgt de onbelaste reiskostenvergoeding, en vanaf wanneer?
De onbelaste reiskostenvergoeding stijgt van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer, met terugwerkende kracht tot en met 1 januari 2026. Dit is het bedrag dat een werkgever per zakelijke kilometer mag vergoeden zonder dat de werknemer er belasting over betaalt. Woon-werkverkeer valt hier ook onder.
Het maximum stond sinds 2024 op € 0,23 en gaat nu dus met € 0,02 omhoog. Ter vergelijking: in 2023 was het € 0,21. De verhoging geldt voor elke manier van reizen waarvoor de vrijstelling geldt — dus ook met het openbaar vervoer, de fiets of te voet, zo bevestigt de Belastingdienst.
U bent als werkgever niet verplicht om meer te gaan vergoeden. De maatregel verhoogt alleen het bedrag dat u onbelast mág geven. Vergoedt u meer dan € 0,25 per kilometer, dan is het deel boven dat bedrag belast loon.
De reden voor de terugwerkende kracht is uitvoerbaarheid. Twee verschillende reiskostenregels binnen hetzelfde belastingjaar zou de loonadministratie onwerkbaar maken. Daarom geldt de € 0,25 voor heel 2026, zo licht de staatssecretaris in het besluit toe.
Ik heb personeel — hoe verwerk ik de verhoging over de al verstreken maanden?
U mag het verschil van € 0,02 per kilometer alsnog onbelast nabetalen, of uw eerdere aangiften corrigeren. Welke route past, hangt af van wat u dit jaar al hebt vergoed.
Vergoedde u sinds 1 januari 2026 € 0,23 per kilometer (of minder)? Dan mag u de extra € 0,02 per kilometer alsnog onbelast uitbetalen bij een volgende loonbetaling. Dat is de eenvoudigste route, aldus de Belastingdienst.
Vergoedde u dit jaar al meer dan € 0,23 en behandelde u het meerdere als belast loon? Dan mag u per aangiftetijdvak het loon met € 0,02 per kilometer verlagen door de loonaangiften over die tijdvakken te corrigeren. Het besluit staat die correctieberichten expliciet toe.
Ik ben zzp'er of IB-ondernemer — wat betekent dit voor mijn reiskostenaftrek?
Rijdt u zakelijk met een privévoertuig, dan mag u € 0,25 per kilometer van uw winst aftrekken in plaats van € 0,23 — ook met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026. Dit geldt voor IB-ondernemers en voor resultaatgenieters (mensen die belasting betalen over resultaat uit overige werkzaamheden, bijvoorbeeld een freelanceklus naast loondienst).
Bij dat vaste bedrag per kilometer kunt u geen losse autokosten meer aftrekken. Brandstof, verzekering, tol en parkeren zitten al in de € 0,25 per kilometer verwerkt, zo legt de Belastingdienst uit.
De verhoging naar € 0,25 raakt ook drie andere vaste aftrekbedragen in de inkomstenbelasting. Het gaat om de reiskosten voor het bezoeken van een arts, ziekenhuis of apotheek (onderdeel van de aftrek specifieke zorgkosten), de weekenduitgaven voor het vervoer van een gehandicapte naar en van een zorginstelling, en de giftenaftrek als een vrijwilliger afziet van een reiskostenvergoeding. Voor al deze posten geldt vanaf 1 januari 2026 hetzelfde tarief van € 0,25 per kilometer, staat in het beleidsbesluit.
Ik rijd een bestelauto op ondernemerstarief — hoeveel minder wegenbelasting betaal ik?
Ongeveer de helft. Van 1 juli 2026 tot en met 31 december 2026 geldt een verlaagd tarief voor bestelauto's van btw-ondernemers, waardoor de motorrijtuigenbelasting in de praktijk halveert. Dat bevestigt Ondernemersplein.
Het verlaagde tarief geldt alleen als u de bestelauto meer dan bijkomstig zakelijk gebruikt — dezelfde voorwaarde die ook voor het gewone ondernemerstarief geldt. Betaalt u nu al het ondernemerstarief voor uw bestelauto, dan valt u onder de regeling. Het exacte verlaagde tarief per gewichtsklasse staat in de tarieftabel van het beleidsbesluit.
Dit is een tijdelijke maatregel voor de tweede helft van 2026, geen structurele verlaging.
Ik rijd een vrachtauto — klopt het dat ik tijdelijk geen wegenbelasting betaal?
Ja. Voor vrachtauto's geldt van 1 juli 2026 tot en met 31 december 2026 een nihiltarief: u betaalt in die periode geen motorrijtuigenbelasting. Dat is een tarief van € 0, goedgekeurd in het beleidsbesluit.
In de praktijk telt dit vooral voor zwaardere vrachtauto's. Voor vrachtauto's met een toegestane maximummassa onder de 12.000 kilo geldt sinds 1 juli 2026 sowieso al een nihiltarief door een bredere wijziging van de wegenbelasting; het tijdelijke nihiltarief maakt daarom vooral verschil voor vrachtauto's van 12.000 kilo of zwaarder. Dat onderscheid licht de Belastingdienst toe bij de wijzigingen per 1 juli 2026.
Vanaf welk moment geldt de lagere wegenbelasting precies?
Niet automatisch per 1 juli, maar vanaf uw eerstvolgende belastingtijdvak dat op of na 1 juli 2026 begint. De motorrijtuigenbelasting loopt per tijdvak van drie maanden, en dat tijdvak start op de dag dat het voertuig op uw naam kwam — niet op de eerste dag van een kwartaal.
Daardoor kan het lagere tarief voor het ene voertuig al in juli ingaan en voor het andere pas later. Het verlaagde tarief geldt twee tijdvakken. De reden dat het niet gewoon per kwartaal loopt, staat in artikel 83 van de Wet op de motorrijtuigenbelasting 1994, dat het besluit hier toepast.
Begint uw tweede tijdvak na 1 oktober 2026, dan loopt de korting door in 2027 — tot het einde van dat tweede tijdvak. Voor sommige voertuigen kan het lagere tarief zo doorlopen tot begin 2027, bevestigt EY in zijn analyse van het besluit.
Moet ik zelf iets doen, of gaat dit automatisch?
Dat verschilt per maatregel. De wegenbelasting gaat automatisch omlaag; de reiskostenmaatregelen vragen wél een handeling.
De verlaging van de motorrijtuigenbelasting voor bestel- en vrachtauto's verwerkt de Belastingdienst zelf. Hiervoor hoeft u niets te doen; het aangepaste tarief is zichtbaar in het hulpmiddel Motorrijtuigenbelasting berekenen, aldus Ondernemersplein.
De hogere reiskostenvergoeding voor personeel loopt via uw loonadministratie. U kiest zelf of u de extra € 0,02 nabetaalt of via een correctiebericht verwerkt. De hogere reiskostenaftrek als IB-ondernemer verwerkt u in uw aangifte inkomstenbelasting over 2026, door € 0,25 per zakelijke kilometer te rekenen in plaats van € 0,23.
Tot wanneer gelden deze maatregelen?
Het beleidsbesluit vervalt op 1 januari 2027. Vanaf die datum moeten de maatregelen in gewone wetgeving staan om te blijven gelden.
Het kabinet neemt de maatregelen op in het wetsvoorstel Belastingplan 2027, dat op Prinsjesdag 2026 bij de Tweede Kamer is ingediend. Het besluit is dus een tijdelijke overbrugging tot dat wetstraject is afgerond, zo staat in de toelichting bij het besluit.
Let op het verschil in karakter tussen de maatregelen. De hogere reiskostenvergoeding en reiskostenaftrek zijn bedoeld als structureel: die zouden ook na 2026 moeten blijven. De verlaging van de wegenbelasting is uitdrukkelijk tijdelijk en stopt na 31 december 2026 (met de uitloop per tijdvak zoals hierboven beschreven).
Bronnen
- Beleidsbesluit fiscale maatregelen naar aanleiding van de energieschok — Staatscourant 2026, nr. 18302, Ministerie van Financiën, gepubliceerd 21 mei 2026 (ondertekend 17 mei 2026).
- Verhoging onbelaste kilometervergoeding: hoe verwerkt u dit in de loonaangifte? — Belastingdienst, geraadpleegd juli 2026.
- Gebruik privévervoermiddel (reiskostenaftrek IB-ondernemer) — Belastingdienst, geraadpleegd juli 2026.
- Bedrijfsvoertuigen betalen tijdelijk minder wegenbelasting — Ondernemersplein (KVK/Rijksoverheid), geraadpleegd juli 2026.
- Veranderingen motorrijtuigenbelasting sinds 1 juli 2026 — Belastingdienst, geraadpleegd juli 2026.
- Besluit fiscale maatregelen energieschok — EY Nederland, tax update, 28 mei 2026.
Auteur(s)
Mirko Kersten
Mirko adviseert ondernemers over hun administratie, fiscaliteit en bedrijfsstructuur. Hij studeerde accountancy en rechtsgeleerdheid, en combineert die twee achtergronden in zijn werk: de cijfers én het recht erachter. Daardoor schrijft hij met gezag over zowel fiscale als juridische onderwerpen.